Posty

Wyświetlam posty z etykietą historia

Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa - Kamil Janicki

Obraz
  Współcześni Polacy są w zdecydowanej większości potomkami chłopów, dawnych białych niewolników. Ta książka to historia chłopskiej nędzy i ubezwłasnowolnienia, pisana w kontrze do powszechnie przyjętej wizji I Rzeczypospolitej jako kraju swobód i tolerancji. To zupełnie nowe spojrzenie na grupę społeczną, niesłusznie pomijaną, a tak istotną dla historii Polski. Tytuł ten dużo zapowiadał, a po lekturze czuję pewien niedosyt. Mam wręcz wrażenie historii uciętej i niedokończonej. Na docenienie zasługuje ogrom pracy jaką wykonał autor, dokopania się do wielu źródeł i starania się uporządkowania zawiłej historii polskich chłopów. Wiele mówi się o szlachcie, a książka ta przede wszystkim obnaża sekrety i co działo się naprawdę. Autor nie skąpił ciekawostek, których nie zobaczymy w szkolnych podręcznikach, a przynajmniej ja nie usłyszałam na lekcjach historii. Liczyłam jednak na dużo, dużo więcej takich smaczków i bardziej spersonalizowanych historii. Niestety im dalej tym książka p...

Mrok i mgła nad Auschwitz. Wspomnienia więźnia nr 20017 - Stanisław Głowa

Obraz
  Cztery lata piekła w relacji naocznego świadka. Wydaje się, że o Auschwitz powiedziano już dość. Jednak wspomnienia Stanisława Głowy dowodzą, iż jest to temat, który, zgłębiany choćby wielokrotnie, nigdy nie przestanie zadziwiać i przerażać. Głowa przeżył w KL Auschwitz blisko cztery lata i zrobił tam swoistą „karierę”. Dzięki umiejętnościom, obrotności, sprzyjającym okolicznościom oraz ludziom – czasem nawet wbrew sobie – „awansował” na kolejne stanowiska. Na nich nie tylko mógł przetrwać we względnie lepszych warunkach, ale także konspirować i obserwować, a w końcu opisać funkcjonowanie różnych członów obozu, przeplatając swą relację obrazami z życia codziennego. Charakteryzuje więc szczegółowo rozkład dnia, tamtejsze praktyki, obozowych strażników – sadystów i sprzyjających więźniom. Nie waha się przed wskazywaniem wszelkich przejawów tchórzostwa, ale i bohaterstwa, jakie napotkał. Stąd też obraz, który rysuje, nie jest czarno-biały. Dostaje się tym, którzy utracili swe człowi...

Zniewolony umysł - Czesław Miłosz

Obraz
  Dzieło Czesława Miłosza to nie tylko znakomita rozprawa z dziedziny politologii i badań nad komunizmem, to literacki traktat albo swoista powieść z kluczem, zawierająca ponadczasową refleksję o kondycji ludzkiej, etyce, wolności i zniewoleniu, wyrastająca jednak z konkretnego i przez to wiarygodnego doświadczenia świadka i uczestnika. Edycja niniejsza jest przedsięwzięciem wyjątkowym: wydawcy udało się namówić autora do skomentowania utworu, do ponownego spojrzenia na wypadki sprzed półwiecza i podzielenia się refleksjami z czytelnikiem. Jest to zbiór esejów, które analizują proces psychicznego zniewalania społeczeństwa (zwłaszcza inteligencji) w państwie totalitarnym. Eseje są oczywiście napisane na podstawie obserwacji Miłosza, tego, czego sam doświadczył w powojennej Polsce, w której ZSRR zaczęło wprowadzać komunizm. Najciekawsze były dla mnie rozdziały o konkretnych jednostkach: Miłosz wybrał czterech pisarzy i na ich podstawie pokazał stopniowe zniewalanie umysłów tych twórc...